HÀ THẾ ANH, TRUYỀN THÔNG VÀ TIÊU CHUẨN KÉP Ở MMA VIỆT NAM

Chẳng là LION vừa mạnh dạn khoe rằng LC 28 có cậu em Hà Thế Anh đánh trận main vừa đạt số mắt xem kỷ lục, đâu đó hơn nửa triệu mắt trực tiếp ở Việt Nam và hơn 13 triệu mắt ở Trung Quốc. 

Nói về Hà Thế Anh mà không nói về GMA là thiếu sót lớn, vì dù sao cậu này cũng nổi tiếng từ đây trước. Một mình GMA 08 cậu em đánh trận chính, lượt xem live đã hơn tổng cả các sự kiện trong năm 2025 cộng lại (thực ra cộng nốt cả chung kết năm ngoái vào cũng chưa bằng cái 08). 

Mà lại nói Hà Thế Anh thì không thể không nói về quả vai phản diện mà cậu em sắm từ đâu đó mùa đầu tiên. Cà khịa Trung Hải, cà khịa Anthony Ng, cà cả Tuấn boom, Trung Quốc Duo tới Châu La, nói chung là phản diện hết, nhưng chắc còn trẻ nên diễn như ngọng và gáy thì toàn tự cắn ngược chính mình. Túm lại là Thế Anh đã thành công, như một công thức thường thấy của MXH Việt Nam hiện tại. Đó là cứ làm gì khiến người ta ngứa mắt, thì bạn sẽ gây được sự chú ý.

Hà Thế Anh, cao ráo, có đai và bị ghét :)

Nhưng trước khi nói về thằng em này, tôi xin mạn phép tóm tắt những gì đã xảy ra của MMA Việt Nam, trước khi đề cập đến chủ đề chính của bài viết này là Hà Thế Anh. 

Và đó cũng là những gì mà MMA Việt Nam đang trải qua trong năm nay, hay ít nhất là LION - giải đấu to nhất Việt Nam (mặc dù ta cũng mới chỉ có 2 giải MMA đàng hoàng) đang cố gắng làm: tạo drama, dựng hình ảnh tranh cãi và lấy số lượng.

3 NĂM ĐẦU KHỐN KHỔ CỦA MMA VIỆT NAM

LION năm đầu tiên may có Duy Nhất, Quang Lộc nên tạo được hiệu ứng lớn, hoặc nói thẳng ra là vì lần đầu Việt Nam có MMA, người ta tò mò nên xem. Người ta chờ “học trò của Johnny Trí Nguyễn” có vô địch được không, chờ Duy Nhất sang môn có vật nhau sẽ như nào.. Đến các năm sau, có khi bạn còn chẳng nhớ LION có gì đáng chú ý: Văn Nam - Văn Hương, Văn Ý - Felipe à, còn gì nữa nhỉ, hết???

Tương tự lật về 2023, tiền thân của GMA là DFL (Dragon Fight League), giải này như kiểu GMA bản beta, cũng nghệ thuật một tí, cũng làm trò một tí (kiểu như cho võ sĩ cosplay lên sàn, wtf???). Nhưng cuối cùng chẳng mấy ai nhớ tới (cá luôn, tôi không nhắc lại thì có khi các bạn đếch nhớ nó tồn tại). Điểm cộng duy nhất của DFL là có mấy champ làm nền tảng cho GMA sau này.

Định mang kiếm lên chém người ta à???

Sang 2024, GMA cũng chỉ phọt phẹt như LION, cũng chỉ loanh quanh đánh đấm một tí, nghệ thuật một tí, cà khịa cũng một tí. Và dám cá cái người ta nhớ đến nhất là drama Tiến Long - Phương Hoài với quả bảng điểm tranh cãi. 

(À, nói đến đây thì LION hai năm 23-24 cũng được nhớ đến bằng 2 quả drama chấm điểm ăn hiếp hàng ngoại, hết).

Đọc lại 3 đoạn trên, các vị thấy có gì quen quen không? 

Mặc cho những trận đánh hay nhất, đỉnh nhất kiểu Nam - Hương, Ý - Felipe, Hoài - Long… cũng thuộc hàng đỉnh chóp của MMA Việt Nam, nhưng cuối cùng thì những thứ đọng lại nhiều nhất, chỉ có tranh cãi, tranh cãi và một tí chút chuyên môn.

Hai trận đấu nổi nhất của LION 2023, 2024 :)

CÙNG NHAU ĐỔI BÀI

Có lẽ vì mấy năm đầu quá bết bát, nên LION - tạm gọi là đầu tàu MMA Việt Nam quyết định chơi lớn. Làm chuyên môn không bật lên được thì ta làm truyền thông, bố trí cho võ sĩ chửi nhau xem sao.

Các võ sĩ được “tháo xích” và cầm mic nhiều hơn, hoặc có lẽ là lần đầu tiên cầm mic. May mắn thay, LION vợt được 2 con hàng đội tuyển cũ là Phương và Thức lên sàn. Hai cậu này thì vốn chẳng coi mấy em Tiến Long - Trung Hải ra gì, vì dù sao cũng chưa sờ được vào cái vàng vô địch quốc gia lần này ở kickboxing.

Thế là chúng ta có trend “Riêng hai thằng em, anh chấp phần boxing luôn…”, rọ mõm,... rồi tí nữa thì tẩn nhau như Khabib nện cả hội Conor. Rồi Nam trâu cũng chọn làm vai xấu luôn, kết quả là thuốc đắng dã tật, sự thật bay mẹ nó răng. Và đến em trai Hà Thế Anh là người tiếp theo.

Không rõ Phương - Thức, Nam trâu và Hà Thế Anh nhận được bao nhiêu tiền đấu, tôi cũng không gọi họ là “gà đẻ trứng vàng” của LION, mà gọi là “cái chài” của LION, quăng ra ba phát vợt được thêm một đống khán giả. Bây giờ đến cả mấy cháu cấp 3, mấy anh văn phòng đến ông lái xe ôm cũng biết đến Phương te, Ngọc Thức, mặc dù có khi chả biết MMA là cái mẹ gì. 

Thực ra, nếu xét về “đổi bài”, thì GMA làm trước LION. Cà khịa trên đài, phỏng vấn trên đài, GMA đều làm trước, nhưng việc các “câu chuyện” này chưa vượt qua khỏi giới võ là minh chứng rõ ràng nhất cho việc họ làm chưa “tới”. Những câu gáy nhạt nhẽo, những màn đối mặt chẳng có gì ngoài một vài giây lên hình, công thức là đúng, nhưng rõ ràng chưa đủ. 

Do đó, nếu nói đến điều thành công nhất của LION đã làm, chính là việc “dí mic vào mồm võ sĩ” nhiều hơn nữa. Tôi đang nói đến những cái Media Day đó, lần đầu tiên võ sĩ bắt buộc phải nói, không có huấn luyện viên “mớm lời” như ở đội tuyển, không có chỉnh sửa, không có biên tập, những gì phun từ mồm họ ra được phát trực tiếp cho cả nghìn người xem. 

Bắt võ sĩ cầm micro, cũng giống bắt 1 newbie đi đấu tập :) (Ảnh lấy từ Báo Văn hóa).

Sau Xuân Phương - Ngọc Thức ở LC 21, ta có buổi Media Day nhạt như cơm nguội của LC 22. Nếu không có màn Công Minh đập tí trụy tim ông đô Zakhar lê la khắp hội vật Tết, sự kiện này chắc chắn là thất bại nhất năm về con số. 

Rồi sau cái sự so sánh đó, người ta mới thấy rằng “À, bọn tao muốn xem chúng mày “gáy”, thích chúng mày khiêu khích nhau”. Không phải vì khán giả Việt Nam thích trashtalk, mà họ thích phán xét. LION đã làm rất tốt cái việc “chia phe khán giả”, như bao môn thể thao đỉnh cao khác, tất cả khán giả cùng nhìn từ một hướng là giải đấu fail cmnr. 

Thế là sang LC 23, chúng ta có thêm Nam trâu, câu chuyện ra sao thì chắc các bạn biết rồi. Và từ đó, chúng ta thấy thêm một ví dụ nữa, có phản diện - thì chính diện như Lê Văn Tuần cũng được thơm lây.

Đến đây, tôi nhớ tới câu nói của Joker: “KHI KHÔNG CÒN NHỮNG THẰNG NHƯ TAO, AI SẼ CẦN ĐẾN CHÚNG MÀY CHỨ, NGƯỜI HÙNG?” 

Rõ rồi, khán giả Việt Nam ngoài thích thể thao chiến thắng, họ thích được phán xét (nhắc lại lần nữa). Cái việc tạo ra sự đối lập từ võ sĩ cho đến khán giả, là thành công nhất của LION, GMA và Hà Thế Anh. 

GIỜ LÀ LÚC CHO HÀ THẾ ANH

Tại sao trước đó có Phương - Thức, Nam trâu, nhưng tôi chỉ nhắc đến Hà Thế Anh, đơn giản vì em nó đang là ví dụ rõ ràng nhất cho cái mong manh của MMA Việt Nam trước tương lai.

Nhìn vào cách Hà Thế Anh nói chuyện, rồi cách được sinh hoạt ở Raptor xem như là phục vụ tận răng (xe đưa xe đón, áo gấm giày tây…) thì rõ ràng là điều kiện hơn mấy ông nông dân Phương - Thức hay Nam. Em nó cũng trẻ hơn, tạm coi vốn sống, kinh nghiệm xã hội non hơn. Và em nó còn hơn cả 3 thằng anh là vẫn đang bị ghét, một phần nó đến từ cái tiêu chuẩn kép lạ lùng đang tồn tại.

Lắm người lạ lắm, họ than MMA Việt Nam nhạt, nhưng lại chê những thứ khiến nó thú vị hơn, khiến nó được quan tâm hơn

Lắm người lạ lắm, họ phê phán đám huấn luyện viên ăn tiền của đội bóng bàn trẻ, nhưng khi võ sĩ tìm cách kiếm tiền hợp pháp, họ cũng phê phán

Lắm người lạ lắm, họ biết thừa làm “kịch bản ấy mà”, nhưng hết show, họ vẫn chửi 

Tôi không phủ nhận ngay những phản biện “sao ONE không cần trashtalk mà vẫn thành công” (dù chưa chắc ONE gọi là thành công), “ảnh hưởng xấu tới hình ảnh võ thuật và giới trẻ”.... Tôi chỉ nói một thực tế phũ phàng.

Nếu MMA Việt Nam mà cứ như thế này, lượt xem lẹt đẹt, võ sĩ lẻo hẻo, thì nó sẽ chết trước khi kịp mơ đến những thứ cao xa hơn nhờ chuyên môn. Hoặc nếu sống, sẽ tiếp tục lay lắt như mấy môn thể thao “nhà nước bao nuôi”, cứ cúp, vô địch, Sea Game, Asiad, Olympic mà bám thôi, chả có “nhà nghề” gì sất. 

Chúng ta đang đứng giữa hai con đường, lặp lại tiếp những LION của 2023, 2024 và DFL, GMA 2024, và hi vọng võ sĩ Việt Nam sẽ phát triển chuyên môn, rồi một ngày nào đó sẽ có người ra cầm đai ONE, ra đánh UFC và từ đó phong trào đi lên.

Riêng tôi, đéo tin. Tôi cứ nhìn vào Boxing là rõ nhất, môn này đi trước MMA 10, 20 năm, chờ mãi được Trần Văn Thảo, Trương Đình Hoàng, rồi giờ sao ??? 

Thể thao, phải là phong trào, là số lượng trước rồi đến nhà nghề - đỉnh cao, chất lượng sau. Công thức này không bao giờ sai. Không có ai quan tâm, rồi nó lại thui thủi về một góc nào đó như hàng chục môn khác. 

Tất nhiên, nói như thế rõ ràng không từ bỏ vấn đề về chuyên môn, bởi chuyên môn mới là thứ khiến môn thể thao đó đi đường dài, để giữ chân người xem. Tức là mọi thứ phải song song với nhau, chúng ta yêu và kì vọng vào Nghiêm Văn Ý, nhưng cũng đừng triệt con đường của “những Hà Thế Anh”.

Vì Hà Thế Anh, chính là người đang đứng trước ngưỡng cửa của thành công ban đầu và thách thức tương lai.

Hà Thế Anh chính là một trong những võ sĩ MMA nổi tiếng nhất Việt Nam bây giờ, cấm cãi. 

Hà Thế Anh chính là ngôi sao trẻ nhất trong những ngôi sao của MMA Việt Nam bây giờ, cấm cãi. 

Tức là, HTA đã có sự nổi tiếng, giờ là lúc em nó lựa chọn, tiếp tục vươn lên để thành một “Conor McGregor” thực sự, là phải cầm đai LION, là phải đủ lực ra quốc tế “như anh Ý con” (theo lời ông Đại trong Sóng ở đáy sông). Nhưng trước hết, chúc em nó vượt qua được cái thách thức tâm lý từ hàng trăm nghìn lời chửi rủa, dạy bảo ngoài kia đã. 

Bởi vì, MMA Việt Nam nhiều tiêu chuẩn kép mà…