Công thức hoàn hảo cho MMA?
- On The Mat
- 22 phút trước
- 7 phút đọc
"Em mới bắt đầu tập MMA, nhưng gần nhà em mới chỉ có mấy lò cổ truyền, karate, taekwondo, vậy em nên chọn môn nào ạ?"
"Em muốn theo MMA thì nên bắt đầu tập gì trước ạ, gần nhà em chỉ có mấy lò Judo, Aikido."
Những câu hỏi kiểu như vậy xuất hiện không ít trên các hội nhóm về MMA, thậm chí đã từ rất lâu chứ không chỉ mới đây khi LION Championship, hay MMA trở thành "hot trend" trên mạng xã hội Việt Nam. Câu hỏi "Nên tập từ đâu?" luôn xuất hiện với những lính mới.
MMA, có thể nói là môn thể thao phức tạp nhất về kỹ năng đang xuất hiện trên thế giới. Bóng đá, bóng chuyền, bóng rổ, golf, bóng bầu dục, khúc côn cầu,.... tất cả đều là những môn thể thao có bộ kỹ năng phần nào được "đóng khung" qua hàng chục năm. Còn với MMA, đó là câu chuyện hoàn toàn khác.
Như tên gọi của nó, MMA yêu cầu ít nhất hai nhóm kỹ năng thường xuyên được nhắc tới: striking và grappling. Thế nhưng, đây cũng là hai từ quá chung chung, khi có hàng trăm môn võ có những bộ kỹ năng có thể xét vào hai nhóm này. May mắn là, sau khoảng hơn kém 30 năm kể từ giai đoạn đầu tiên MMA hình thành, chúng ta đã có trải quả sự sàng lọc nhất định để rút gọn lại môn số lựa chọn "tối ưu nhất", mà tôi tin là các môn võ khởi đầu cần đáp ứng một vài tiêu chí tổng quát sau:
Kỹ thuật đối kháng trong môi trường tự do: MMA là thể thao đối kháng toàn diện, vậy nên một môn nền tảng cho MMA, tốt nhất cần đáp ứng tiêu chí này để người tập có kỹ năng va chạm thực tế, trong môi trường đối kháng có những sai số thực tế là tốt nhất. Vì nếu đáp ứng được tiêu chí này, sự chuyển dịch sang MMA sẽ mất ít thời gian hơn
Mức độ đào tạo chuyên sâu kỹ năng: Sự tập trung này rèn cho võ sinh một bộ kỹ năng "ít cần chỉnh sửa nhất" nếu chuyển sang MMA. Sự phức tạp của MMA tự nhiên biến những gì bạn mang lên thảm đấu phải được lựa chọn một cách nhanh nhất. Các kỹ thuật cần tinh gọn, tránh rườm ra khi thực hiện, để cho ra hiệu quả tốt nhất. Đó không phải một mớ bòng bong những kỹ thuật mà bạn tin rằng "môn mình cũng có, mình cũng biết". Khi bạn tin rằng mình "biết càng nhiều", tức là não tốn thời gian phân vân, cơ thể mất thời gian phản ứng giữa một rừng kỹ thuật chưa được rèn đâu vào đâu. Và như đã nói ở trên, càng tốn ít thời gian càng tốt.
Đây chỉ là 2 tiêu chí tổng quát nhất mà tôi có thể viết ra. Tất nhiên, còn những tiêu chí khác như môi trường thi đấu thực tế (hay còn gọi là "luật") của các môn võ đó có gần với MMA hay không, hay môn võ đó có tạo ra một nền tảng thể chất đủ tốt trước khi chuyển qua MMA... Tuy nhiên, ở đây chúng ta chủ yếu nói về kỹ năng.
Và sau đây, tôi tin rằng đầy là 4 môn/bộ môn có thể xem là nền tảng tốt nhất cho ai đó trước khi chuyển dịch sang MMA, nếu gần nơi bạn sống chưa có một phòng tập MMA tử tế, và sẽ lý giải theo những tiêu chí trên
Boxing
Kỹ thuật đối kháng trong môi trường tự do:
Boxing là môn thể thao lâu đời bậc nhất thế giới, và nó đã phát triển đủ lâu để tạo ra một môi trường cực kỳ dễ hiểu và đơn giản. Tất cả các kỹ thuật của Boxing (bộ pháp, thân pháp, thủ pháp) đều phục vụ cho mục tiêu: đấm và không bị đấm.
Từ môi trường nghiệp dư (thành tích cao) hay chuyên nghiệp, Boxing đã đặt ra một bộ luật cũng đơn giản không kém để các võ sĩ theo đuổi hai mục tiêu này. Và từ đó, nó trở thành nền tảng cơ bản và hoàn hảo nhất cho những môn thể thao đối kháng phức tạp hơn như kickboxing hay MMA.
Mức độ đào tạo chuyên sâu kỹ năng:
Có lẽ không cần nói thêm về điểm này, Boxing tập trung rèn đôi tay khiến đòn đấm của các võ sĩ đạt được hiệu quả ở mức tối đa, đặc biệt ở khả năng tấn công. Khi muốn chuyển sang MMA, chúng ta gần như chỉ cần bổ sung thêm một chút ở khả năng phòng thủ (ví dụ với các đòn đá tầm trung và cao) hay xử lý ở tầm gần (dirty boxing).
Vậy tại sao có nhiều môn võ, thực tế cũng có những đòn tay như Karate, Kickboxing, Vovinam, Sanda,... nhưng tôi không lựa chọn. Đơn giản vì nó không đồng thời đáp ứng 2 tiêu chí này. Một số môn có nhiều giới hạn trong thi đấu như Karate, hay một số lại không có sự chuyên sâu như Sanda, Kickboxing, Vovinam (có cả tay, chân, vật). Do đó, Boxing là lựa chọn đơn giản và nhanh hiệu quả nhất.
Wrestling
Kỹ thuật đối kháng trong môi trường tự do:
Tương tự như Boxing, Wrestling cũng chỉ có hai mục tiêu: quật và ghim đối thủ xuống sàn. Tất cả các trường phái wrestling trên thế giới đều có chung mục đích như vậy.
Takedown và control là hai trong số 3 tiêu chí tấn công được đánh giá điểm cao nhất ở MMA (chỉ sau hiệu quả striking). Đó là chưa kể, một võ sĩ wrestling được rèn giũa trong môi trường đối kháng đặc biệt khắc nghiệt về mặt thể chất, nền tảng hoàn hảo cho MMA.
Mức độ chuyên sâu về kỹ năng:
Tại sao không phải nhiều môn "vật" khác, ví dụ điển hình nhất là Judo. Đơn giản vì Wrestling thi đấu hiện đại sẽ dạy bạn nhiều cách đánh hơn Judo. Ví dụ, Judo hiện đại đã cấm các đòn bốc chân (single/double leg, high crotch...) nên bạn có thể sẽ trống mất những kỹ năng này nếu chuyển qua MMA.
Tôi không phủ nhận, Judo cũng là một nền tảng tốt khi sang MMA, những kỹ năng kể trên cũng dễ dàng học được nếu bạn có nền Judo tốt. Tuy nhiên, Wrestling đặt ra nhiều môi trường bị quật ngã hơn, do đó số lượng kỹ thuật và sự tập trung đào tạo cũng sẽ tối ưu hơn.
Brazilian Jiujitsu
Kỹ thuật đối kháng trong môi trường tự do:
Điều này không cần nói nhiều, BJJ đặt ra một hệ thống hoàn toàn mới khỏa lấp vào tiêu chí đối kháng toàn diện mà MMA hướng đến: đánh trên mặt sàn (ground-fight). Không có BJJ thì bạn đừng gọi mình là võ sĩ MMA.
So với tất cả các môn võ có khóa siết khác, BJJ còn đặt ra môi trường thi đấu không giới hạn trên mặt sàn. Bạn có thể chiếm vị trí đè trên (on top) hoặc bị đè (bottom). BJJ phát triển cả một hệ thống phòng thủ (guard) mà không môn võ nào từng làm. Chỉ hai điểm này, BJJ đã trở thành trang bị không thể thiếu.
Mức độ chuyên sâu kỹ năng
Tiếp tục là một lý do khiến BJJ là món hàng bắt buộc. Không có môn võ nào sở hữu nhiều kỹ thuật khóa siết như BJJ. Đó là chưa kể, để làm được mục tiêu này, bạn phải nắm vững được các vị trí để thực hiện các kỹ thuật đó. Lộ trình transition (di chuyển) - position (vị trí) - submisssion (khóa siết) của BJJ được thể hiện
Muay Thái
Kỹ thuật đối kháng trong môi trường tự do:
Tôi khá cân nhắc khi đưa Muay Thái vào danh sách này, vì nếu xét về hệ đánh đứng (striking), có nhiều môn cũng tối ưu tương tự như Kickboxing - Sanda. Tuy nhiên, nếu xét về môi trường đối kháng tự do, Muay Thái có một vài điểm khác biệt.
- Kỹ thuật clinch: Đây là kỹ năng kiểm soát cận chiến khi đứng mà nhiều môn không chú trọng. Việc nắm bắt được tư thế, hướng di chuyển của đối thủ khi giằng co tầm gần là một cầu nối quan trọng khi chuyển sang các kỹ thuật khác
- Kỹ thuật chỏ - gối: Hai thứ vũ khí với sát thương cực cao này cũng ít được nhiều môn võ phát triển toàn diện. Cùng với kỹ thuật clinch, Muay Thái sẽ dạy cho bạn các góc tấn công bằng chỏ - gối khó môn nào thay thế.
Mức độ chuyên sâu kỹ năng:
Các đòn đánh, đặc biệt là đòn chân của Muay Thái được phát triển với tiêu chí khá giống với MMA: sát thương tối đa - thời gian tối ưu - kỹ thuật tối giản.
Các đòn đá của Taekwondo, Karate cũng toàn diện và thậm chí còn đa dạng hơn, nhưng luật thi đấu hiện hữu của hai môn này, lại tạo ra những thói quen xấu nếu không có sự chuyển dịch phù hợp khi sang MMA, trong khi Muay Thái chuyển dễ hơn nhiều. Còn với Sanda, đây cũng là môn có đòn đá hiệu quả không kém gì Muay Thái.
Clinch là mảng kỹ năng nhiều môn không chú trọng.
4 lựa chọn trên không phải những lựa chọn duy nhất, ví dụ Judo cũng có thể cho bạn kỹ năng như Wrestling, kỹ thuật đánh đứng của Sanda cũng hiệu quả không kém gì Muay Thái. Tuy nhiên, những phân tích ở trên đã cho thấy có những môn võ sẽ "gần" với MMA hơn, cả về môi trường thi đấu nền tảng lẫn khả năng chuyển dịch.
Bình luận